Kayseri

Hrant Dink Vakfı ekibi, 2015 yazında Kayseri’ye, ilki 9-20 Haziran, ikincisi 1-9 Eylül arasında olmak üzere iki araştırma gezisi düzenledi. Kültürel Mirası Koruma Derneği’yle ortaklaşa düzenlenen ilk gezi, art arda iki bölümden oluşuyordu: İlk hafta, envanterde Kayseri ilinde kayıtlı görünenyapılardan, ilçe merkezlerine yakın olanlar ile, ulaşımı ve değerlendirme yapmayı kolaylaştıracak şekilde bir araya getirilenler incelendi. Haziran 2015’te yapılan saha çalışmasının ilk haftasında, ekip, Hrant Dink Vakfı’ndan Tuna Başıbek, Vahakn Keşişyan ve Zeynep Oğuz ile, Kültürel Mirası Koruma Derneği’nden Çağla Parlak’tan oluşuyordu. Yerel rehberlerin yardımıyla 112 yapı yerinde görüldü, fotoğraflandı ve coğrafi, fiziksel ve sosyal özelliklerine göre tanımlandı. İkinci hafta ise, Kültürel Mirası Koruma Derneği’nden bir uzman ekip eşliğinde, acil müdahaleye ihtiyaç duyan yapılar ziyaret edildi.

Sahada toplanan bilgilerin değerlendirilip incelendiği bir dönemin ardından, Hrant Dink Vakfı ekibi, 2015 yılının Eylül ayında, Kayseri’ye bir gezi daha düzenledi. Eylül ayındaki saha çalışmasını yürüten araştırmacı ekibi Vahakn Keşişyan ve Zeynep Oğuz’dan oluşuyordu. İlçe merkezlerinde ya da anayollar üzerinde olmayan ve yerel rehberlerin bilgisi dışında kalan yapıları kapsayan bu ikinci gezide, kamu yapılarına dair herhangi bir tarihsel iz bulunmayan yerler de dahil olmak üzere, geçmişte Ermenilerin ve Rumların yaşadığı ilçelere ve köylere gidildi. Eylül ayındaki gezide, araştırma kriterlerine uyan toplam 69 yapı yerinde incelendi. Yerel halkın deneyimlerini ve bilgilerini paylaşmakta gösterdiği cömertlik olmasaydı, Kayseri’nin gözden ırak, ulaşılması güç köşelerindeki bu yapıların yerlerini tespit etmek mümkün olmazdı.

Saha çalışması öncesinde, arşiv kaynakları ve ikincil literatürde yapılan taramayla, Kayseri’de gayrimüslimlere ait yapıların bir listesi çıkarıldı. 344 adet girişten oluşan bu liste, iki saha gezisinin bulguları ışığında yeniden düzenlendi. Sahada, yerinde görülen yapılardan 58’inin listedeki girişlerle eşleşmediği fark edildi. Bu yapılar listeye eklenirken, mükerrer giriş yapıldığı anlaşılan 13 yapı listeden çıkarıldı. Bunun sonucu olarak, Hrant Dink Vakfı’nın kültürel miras envanterinde, Kayseri’de bulunan yapıların sayısı 344’ten 387’ye yükseldi. Kayıt altına alınan 387 Ermeni ve Rum kamu yapısından 181 tanesi yerinde görüldü.